Pratikteki en yaygın kullanımını esas alırsak, bir ölçü aletine doğru ölçme yeteneği kazandırmak (ayar) ve/veya bu yeteneği test etmek (kontrol) işlemini kalibrasyon olarak tanımlayabiliriz. Bu işin fiiline kalibre etmek veya kalibrasyon yapmak diyoruz. Güncel, resmi, daha kapsamlı ve daha teknik bir tanımını vermek gerekirse:

Kalibrasyon, bir ölçü aleti veya ölçme sisteminin gösterdiği veya bir ölçüt/ölçeğin ifade ettiği değerler ile, ölçülenin bilinen değerleri arasındaki ilişkiyi belli koşullar altında oluşturan işlemler dizisidir.

• Kalibrasyonun sonucu, ölçüt/ölçeğin, ölçü aletinin veya ölçme sisteminin hatasını kestirmeye, veya alelade bir skalanın işaretlerine değerler verilmesine olanak sağlar.
• Kalibrasyon işlemi başka metrolojik özellikleri de belirleyebilir.
• Kalibrasyon sonucu, kalibrasyon sertifikası veya kalibrasyon raporu adı verilen bir doküman ile kaydedilebilir.
• Kalibrasyon sonucu bazen, bir kalibrasyon faktörü veya bir kalibrasyon eğrisi şeklindeki bir dizi kalibrasyon faktörü olarak ifade edilebilir.

Kontrol ve ayar : Eski terminolojide kalibrasyon işlemi, kalibrasyonun kontrolü ve kalibrasyonun ayarı olmak üzere iki bölüme ayrılıyordu. Kalibrasyon (kalibrasyonun kontrolü) sonucu hatası belli kriterlere uymayan ölçü aletlerinin ayarı (kalibrasyonun ayarı) sözkonusu olabilir. Kalibrasyonu (kontrolünü) yapan taraf eğer cihazların ayarlama prosedürlerine / bilgisine sahipse, söz konusu kriterleri sağlamak üzere ölçü aletini ayarlayabilir. Ancak önemle vurgulamak gerekir ki, yapılan ayar sonrası yeniden kontrol şarttır (zaten çoğu zaman ikisi aynı süreçte içiçe geçer).

Anlaşılacağı üzre, kalibrasyonun kontrolü için çoğunlukla ölçü aletlerinin marka/model gibi özgün karakteristiklerinden bağımsız, yaygın kabul görmüş standart koşullar, ekipman, prosedürler geçerli iken,kalibrasyonun ayarı  için (özellikle mikroprosesör elektroniğinin cihaz teknolojisinde çok önemli bir köşeyi kapması sonucunda) tamamen marka ve modele özgü, kurallarını tamamen cihaz imalatçısının koyduğu özel koşullar, ekipman ve prosedürler geçerli olabilmektedir. Bu nedenle çoğu zaman ayar yapmak, kalibrasyon konusunda uzmanlaşma yanında, özel şifre, kod ve talimatlara ulaşabilmekle mümkün olmaktadır.

Yöntemler :Kalibrasyon ölçüme dayalı bir uygulamalı çalışma olduğundan metrolojinin; doğrudan ölçüm, kıyaslama, dolaylı ölçüm, yerine koyma, fark veya sıfırlama yöntemleri, dinamik ölçüm gibi farklı ölçüm yöntemlerinden yararlanır.

Örneğin bir tartı aleti kalibrasyonunda değerleri bilenen referans ağırlıklar kullanılarak doğrudan ölçümler alınırken, bir termometre kalibrasyonunda biri referans alınan diğeri kalibre edilen iki termometre, sıcaklığı kontrol altında olan bir ortamda karşılaştırılır, bu yöntem de kıyaslama yöntemi için bir örnektir. İşlemler öncesinde, ekipmanın hazırlığı, ortam koşullarının nasıl olması gerektiği, deney düzeneğinin kurulması, ölçümlerin ne şekilde ve hangi sırayla, kaç kez alınacağı, sonuçların değerlendirilmesi, sertifikasyon gibi işlemler ise kalibrasyon prosedüründe açıklık getirilmesi gereken detaylardır.

  yukarıdaki metin metrolojiokulu.com sitesinden birebir alınmıştır daha fazla bilgi için www.metrolojiokulu.com

Akreditasyon, laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir. Akreditasyon gönüllülük esasına dayanan bir faaliyet olup zorunlu değildir. Kalibrasyon için zorunlu olan izlenebilirlik şartının sağlanmasıdır. 

            http://www.turkak.org.tr/sss.htm adresinden de kontrol edilebileceği üzere, akreditasyon kalibrasyon laboratuvarları için zorunlu değildir. Bu adreste okuyabileceğiniz ilk soru bu konu hakkında olup aşağıdaki gibidir: 

Soru 1: Kalibrasyon ve deney laboratuvarları ile ürün/hizmet, sistem ve personel belgelendirmesi yapan kuruluşların akredite olma zorunluluğu var mıdır?  

Cevap 1: Akreditasyonla ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeler, bu konuda bir mecburiyet getirmemektedir. Akreditasyon, tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Genellikle; uygunluk değerlendirmesi hizmetlerinin verildiği serbest piyasa ekonomileri, laboratuvarları ve belgelendirme kuruluşlarını akredite olmaya sevk eder. Bir laboratuvar veya belgelendirme kuruluşunun akredite olması ona itibar kazandırır. Belgelendirme kuruluşları ve laboratuvarlar; akreditasyonun dışında kalarak da hayatlarını idame ettirebileceklerini, müşteri bulabileceklerini ve müşteriyi tatmin edebileceklerini düşünüyorlarsa akredite olmadan da hizmet vermeye devam edebilirler. Serbest piyasa ekonomisinde kamu otoriteleri bazı alanlarda akreditasyonu zorunlu uygulama haline getirebilmektedir.